Οδηγίες διδασκαλίας σχολικού έτους 2025-2026 για το Ανθολόγιο Φιλοσοφικών Κειμένων Γ΄ τάξης Γυμνασίου
Το Ανθολόγιο Φιλοσοφικών Κειμένων των Α. Γλυκοφρύδη-Λεοντσίνη, Χ. Σακελλίου και Ε. Λεοντσίνη θα διδαχθεί δύο (2) ώρες την εβδομάδα (σε συνεχόμενο δίωρο, εφόσον ο/η εκπαιδευτικός το επιθυμεί και καταστεί δυνατό) από τον Μάρτιο έως και τον Μάιο.
Παρατηρήσεις - Γενικές Οδηγίες
1. Τα «Πραγματολογικά και Ερμηνευτικά Σχόλια», τα «Παράλληλα Κείμενα» αλλά και το υπόλοιπο βοηθητικό υλικό («Γλωσσάριο», «Ερωτήσεις - Εργασίες», «Θέματα για συζήτηση ή γραπτή εργασία», και «Διαθεματική εργασία»), όπως και το εικαστικό υλικό, αξιοποιούνται κατά την κρίση του/της εκπαιδευτικού. Αξιοποιήσιμο βοηθητικό υλικό περιλαμβάνεται και στο εμπλουτισμένο βιβλίο του μαθητή.
2. Ο/Η εκπαιδευτικός για την επίτευξη των στόχων του Αναλυτικού Προγράμματος μπορεί να χρησιμοποιεί κατά τη διδακτική πράξη: βάσεις δεδομένων (εικόνες, βίντεο κ.ά.), εργαλεία Web (ιστοσελίδες εστιασμένης θεματολογίας, πλατφόρμες εκπαιδευτικού υλικού – αποθετήρια, e-blogs, wikis), λογισμικά πολυτροπικής παρουσίασης, δυνατότητες σύγχρονης και ασύγχρονης επικοινωνίας και γενικά το διαδίκτυο ως μέσο πρακτικής γραμματισμού (μέσο όχι μόνο για ανάγνωση αλλά και για γραφή/δημιουργία και επικοινωνία), ασκώντας παράλληλα τους/τις μαθητές/τριες στην κριτική προσέγγιση και ανάγνωση του υλικού (τεχνολογικός και κριτικός γραμματισμός).
3. Τα κείμενα προσφέρονται για διαθεματική προσέγγιση με άλλα γνωστικά αντικείμενα.
4. Περισσότερα στοιχεία για τους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους μπορεί να αντλήσει ο/η εκπαιδευτικός από τις Ψηφίδες για την ελληνική γλώσσα
5. Ο/Η εκπαιδευτικός μπορεί να επιλέξει και να προσεγγίσει μέσω της συνοπτικής θεώρησης ενότητες που τίθενται προς αναλυτική επεξεργασία.
6. Η πρόβλεψη για εξαίρεση συγκεκριμένων ενοτήτων ή υποενοτήτων από τη διδακτέα ύλη, καθώς και η δυνατότητα προαιρετικής διδασκαλίας ορισμένων άλλων, έχει στόχο να ενισχύσει την παιδαγωγική ευελιξία του/της εκπαιδευτικού.
7. Ο διδακτικός χρόνος που ενδέχεται να περισσέψει μπορεί να αξιοποιηθεί για εμβάθυνση, επανάληψη, υποστήριξη ή άλλες παιδαγωγικά τεκμηριωμένες διδακτικές επιλογές, ανάλογα με τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα των μαθητών και μαθητριών.
8. Στο πλαίσιο του διδακτικού σχεδιασμού οι εκπαιδευτικοί, προκειμένου να αξιοποιήσουν τις προτεινόμενες διαδικτυακές πηγές από το διδακτικό υλικό, να προβαίνουν σε επανέλεγχο της εγκυρότητάς τους, διότι ενδέχεται λόγω του δυναμικού τους χαρακτήρα ορισμένες από αυτές να είναι ανενεργές ή να οδηγούν σε διαφορετικό περιεχόμενο.
9. Πρόσθετο διδακτικό υλικό και οδηγίες για τα μαθήματα της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και των Αρχαίων Ελληνικών από μετάφραση για όλες τις τάξεις του Γυμνασίου υπάρχουν στην ιστοσελίδα του ΙΕΠ: Τμήμα Β΄: Προγραμμάτων Σπουδών και Εκπαιδευτικού Υλικού - Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής.
Η διδακτέα ύλη διαμορφώνεται ως ακολούθως:
Εισαγωγή: Η Φιλοσοφία και η Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας
- Όνομα και έννοια της φιλοσοφίας
- Αρχή της φιλοσοφίας
- Ορισμοί της φιλοσοφίας
- Η σημασία της φιλοσοφίας στη ζωή του ανθρώπου
- Προβλήματα και κλάδοι της φιλοσοφίας
- Διαίρεση της ιστορίας της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας
- Η σημασία και η επικαιρότητα της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας
- Τα θέματα που θα συζητήσουμε
🕒Ενδεικτικός Χρόνος - ώρες: 2
Κεφάλαιο Πρώτο: Οι Προσωκρατικοί
Εισαγωγή:
- Η προσωκρατική φιλοσοφία
- Οι προσωκρατικοί φιλόσοφοι
- Ποια ερωτήματα έθεσαν οι προσωκρατικοί;
Ενότητα 3: Αρετές και ευδαιμονία
🕒Ενδεικτικός Χρόνος - ώρες: 1
Κεφάλαιο Δεύτερο: Σοφιστές και σοφιστική κίνηση
Εισαγωγή:
- Η σοφιστική κίνηση
- Οι σοφιστές
- Ποια προβλήματα τους απασχόλησαν;
- Αξιολόγηση της σοφιστικής
🕒Ενδεικτικός Χρόνος - ώρες: 1
Κεφάλαιο Δεύτερο: Σοφιστές και σοφιστική κίνηση
Ενότητα 4: Δικαιοσύνη, φύση – νόμος και πολιτική οργάνωση
🕒Ενδεικτικός Χρόνος - ώρες: 1
Κεφάλαιο Τρίτο: Σωκράτης και Πλάτων
Εισαγωγή:
- Ο Σωκράτης και η εποχή του
- Ο Σωκράτης και η φιλοσοφία
- Η σωκρατική μέθοδος και η ανάγκη του ορισμού
- Πώς γνωρίζουμε τη ζωή και τη διδασκαλία του Σωκράτη;
- Ο Πλάτων και η εποχή του
- Ο Πλάτων και η πολιτική
🕒Ενδεικτικός Χρόνος - ώρες: 1
Κεφάλαιο Τρίτο: Σωκράτης και Πλάτων
Ενότητα 4: Η πολιτική και οι πολιτικοί
🕒Ενδεικτικός Χρόνος - ώρες: 1
Κεφάλαιο Τέταρτο: Αριστοτέλης
Εισαγωγή:
- Η ζωή και η προσωπικότητα του Αριστοτέλη (συνοπτική παρουσίαση)
- Τα έργα του Αριστοτέλη
- Φιλοσοφία και μέθοδος
🕒Ενδεικτικός Χρόνος - ώρες: 1
Κεφάλαιο Τέταρτο: Αριστοτέλης
Ενότητα 3: Η φιλία είναι εντελώς απαραίτητη για τη ζωή
Ενότητα 5: Ο άνθρωπος είναι «φύσει πολιτικόν ζώον»
🕒Ενδεικτικός Χρόνος - ώρες: 2
Κεφάλαιο Πέμπτο: Η κυνική φιλοσοφία και οι φιλοσοφίες των ελληνιστικών και των ρωμαϊκών χρόνων
Εισαγωγή:
- Ο ρόλος της φιλοσοφίας και του φιλοσόφου
- Οι Κυνικοί, ο Κυνισμός και η μετάβαση από την κλασική στην ελληνιστική φιλοσοφία
- Επίκουρος και Επικουρισμός
- Στωικοί και Στωικισμός
- Σκεπτικοί και Σκεπτικισμός
🕒Ενδεικτικός Χρόνος - ώρες: 1
Κεφάλαιο Πέμπτο: Η κυνική φιλοσοφία και οι φιλοσοφίες των ελληνιστικών και των
ρωμαϊκών χρόνων
Ενότητα 3: Η ηθική των Στωικών: απάθεια και αταραξία
🕒Ενδεικτικός Χρόνος - ώρες: 1
Συνολική θεώρηση
🕒Ενδεικτικός Χρόνος - ώρες: 1
Σύνολο προβλεπόμενων διδακτικών ωρών: 13
