Οδηγίες διδασκαλίας σχολικού έτους 2025-2026 για την Ιλιάδα του Ομήρου Β΄ τάξης Γυμνασίου
Το βιβλίο Ομηρικά Έπη: Ιλιάδα θα διδαχθεί δύο (2) ώρες την εβδομάδα (σε συνεχόμενο δίωρο, εφόσον ο/η εκπαιδευτικός το επιθυμεί και καταστεί δυνατό) από τον Σεπτέμβριο έως το τέλος Φεβρουαρίου.
Ερμηνεία συμβόλων
☑ Βασικό | Να προσεγγιστεί υποχρεωτικά
✎ Βασικό με τροποποίηση | Να προσεγγιστεί με προσαρμογή
🔘 Πρόσθετο | Να προσεγγιστεί προαιρετικά
✖ Να μη διδαχθεί
Παρατηρήσεις - Γενικές Οδηγίες
1. Η αισθητική απόλαυση του κειμένου από τους/τις μαθητές/τριες πρέπει να είναι ένας από τους βασικούς στόχους του/της διδάσκοντος/ουσας. Ο πυκνός υπομνηματισμός σε κάθε ενότητα του σχολικού βιβλίου δεν θα πρέπει να είναι σε βάρος του ίδιου του κειμένου και των ιδεών που εμπεριέχει. Οι σημειώσεις που βρίσκονται στο κάτω μέρος κάθε κειμένου καλό είναι να χρησιμοποιούνται από τον/την εκπαιδευτικό με φειδώ και όπου είναι απαραίτητο.
2. Το βοηθητικό υλικό (εικόνες, παράλληλα κείμενα) αξιοποιείται με μέτρο κατά τη διδασκαλία των ενοτήτων και κατά την κρίση του/της διδάσκοντος/ουσας. Αξιοποιήσιμο βοηθητικό υλικό περιλαμβάνεται και στο εμπλουτισμένο βιβλίο του μαθητή:
3. Τα εισαγωγικά σημειώματα των ραψωδιών αποτελούν στοιχεία αναφοράς κατά την επεξεργασία, δηλαδή αξιοποιούνται, αλλά δεν απομνημονεύονται ούτε αποτελούν εξεταστέα ύλη.
4. Ο/Η εκπαιδευτικός φροντίζει να εντάσσει τα επιλεγμένα προς αναλυτική επεξεργασία αποσπάσματα στο πλαίσιο της ραψωδίας στην οποία ανήκουν, αξιοποιώντας τις περιληπτικές αναδιηγήσεις του περιεχομένου των ραψωδιών και ενθαρρύνοντας, κατά την κρίση του/της και σύμφωνα με τον διαθέσιμο διδακτικό χρόνο, την ανάγνωση ανθολογημένων αποσπασμάτων του εγχειριδίου.
5. Ο/Η εκπαιδευτικός για την επίτευξη των στόχων του Αναλυτικού Προγράμματος μπορεί να χρησιμοποιεί κατά τη διδακτική πράξη: βάσεις δεδομένων (εικόνες, βίντεο κ.ά.), εργαλεία Web (ιστοσελίδες εστιασμένης θεματολογίας, πλατφόρμες εκπαιδευτικού υλικού – αποθετήρια, όπως το αποθετήριο εκπαιδευτικών σεναρίων «Πρωτέας», e-blogs, wikis), λογισμικά πολυτροπικής παρουσίασης, δυνατότητες σύγχρονης και ασύγχρονης επικοινωνίας και γενικά το διαδίκτυο ως μέσο πρακτικής γραμματισμού (μέσο όχι μόνο για ανάγνωση αλλά και για γραφή/δημιουργία και επικοινωνία), ασκώντας παράλληλα τους/τις μαθητές/τριες στην κριτική προσέγγιση και ανάγνωση του υλικού (τεχνολογικός και κριτικός γραμματισμός).
6. Στις προτεινόμενες ενότητες για αναλυτική επεξεργασία ο/η εκπαιδευτικός να προσδώσει έμφαση σε βασικά θέματα της Ιλιάδας, όπως:
Η μήνις του Αχιλλέα, το ηρωικό-πολεμικό στοιχείο, οι αξίες (φιλία, οικογένεια, γενιά, τιμή του ήρωα), συλλογική μάχη, η μονομαχία, η αριστεία, ο παραλογισμός του πολέμου, η «ομιλία» (εταιρική, συζυγική), οι αφηγηματικές τεχνικές και τα εκφραστικά μέσα.
7. Ο/Η εκπαιδευτικός μπορεί να επιλέξει και να προσεγγίσει μέσω της απλής ανάγνωσης ενότητες που τίθενται προς αναλυτική επεξεργασία, εφόσον αυτές επαναλαμβάνουν θέματα της Ιλιάδας που έχει διδάξει σε προηγούμενες ενότητες, ώστε οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από την αφήγηση να μπορούν να χαρούν το ομηρικό έργο.
8. Η πρόβλεψη για εξαίρεση συγκεκριμένων ενοτήτων ή υποενοτήτων από τη διδακτέα ύλη, καθώς και η δυνατότητα προαιρετικής διδασκαλίας ορισμένων άλλων, έχει στόχο να ενισχύσει την παιδαγωγική ευελιξία του/της εκπαιδευτικού.
9. Ο διδακτικός χρόνος που ενδέχεται να περισσέψει μπορεί να αξιοποιηθεί για εμβάθυνση, επανάληψη, υποστήριξη ή άλλες παιδαγωγικά τεκμηριωμένες διδακτικές επιλογές, ανάλογα με τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα των μαθητών και μαθητριών.
10. Στο πλαίσιο του διδακτικού σχεδιασμού οι εκπαιδευτικοί, προκειμένου να αξιοποιήσουν τις προτεινόμενες διαδικτυακές πηγές από το διδακτικό υλικό, να προβαίνουν σε επανέλεγχο της εγκυρότητάς τους, διότι ενδέχεται λόγω του δυναμικού τους χαρακτήρα ορισμένες από αυτές να είναι ανενεργές ή να οδηγούν σε διαφορετικό περιεχόμενο.
11. Πρόσθετο διδακτικό υλικό και οδηγίες για τα μαθήματα της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και των Αρχαίων Ελληνικών από μετάφραση για όλες τις τάξεις του Γυμνασίου υπάρχουν στην ιστοσελίδα του ΙΕΠ: Τμήμα Β΄: Προγραμμάτων Σπουδών και Εκπαιδευτικού Υλικού - Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής.
Η διδακτέα ύλη διαμορφώνεται ως ακολούθως:
Ενότητα: Εισαγωγή σελ. 8-11
Προτεινόμενη προσέγγιση:
☑ Αφού γίνει ανάκληση προηγούμενων γνώσεων από την Α΄ Γυμνασίου, που αφορούν τα ομηρικά έπη, ο/η εκπαιδευτικός εισάγει τους/τις μαθητές/τριες στο περιεχόμενο, το θέμα και τη δομή της Ιλιάδας.
🕒 Ενδεικτικός χρόνος - ώρες: 1
Ενότητα: Ραψωδία Α 1-53
Προτεινόμενη προσέγγιση:
✎ Περιληπτική αναδιήγηση της ραψωδίας Α. Επισήμανση των κύριων σημείων που βοηθούν στην εξέλιξη του μύθου.
☑ Αναλυτική επεξεργασία των στ. Α 1-53. Αξιοποιείται η εικόνα της σελ. 19.
✖ Δε θα διδαχθούν τα παράλληλα κείμενα.
🕒 Ενδεικτικός χρόνος - ώρες: 2
Ενότητα: Ραψωδία Α 54-306
Προτεινόμενη προσέγγιση:
☑ Αναλυτική επεξεργασία των στ. Α 54-306.
✖ Δε θα διδαχθούν τα παράλληλα κείμενα.
🕒 Ενδεικτικός χρόνος - ώρες: 4
Ενότητα: Ραψωδία Α 307-431α
Προτεινόμενη προσέγγιση:
✎Ανάγνωση των στ. Α 307-431α. Επισήμανση των κύριων σημείων που βοηθούν στην εξέλιξη του μύθου.
✖ Δε θα διδαχθούν τα παράλληλα κείμενα.
🕒 Ενδεικτικός χρόνος - ώρες: 1
Ενότητα: Ραψωδία Α 431β-612
Προτεινόμενη προσέγγιση:
✎ Ανάγνωση των στ. Α 431β-493. Επισήμανση των κύριων σημείων που βοηθούν στην εξέλιξη του μύθου.
☑ Αναλυτική επεξεργασία των στ. Α 494-612. Αξιοποίηση του παράλληλου κειμένου στη σελ. 44.
🕒 Ενδεικτικός χρόνος - ώρες: 3
Ενότητα: Ραψωδίες Β, Γ
Ραψωδία Γ 121-244
Προτεινόμενη προσέγγιση:
✎Περιληπτική αναδιήγηση των ραψωδιών Β, Γ. Επισήμανση των κύριων σημείων που βοηθούν στην εξέλιξη του μύθου.
☑ Αναλυτική επεξεργασία των στ. Γ 121-244.
✖ Δε θα διδαχθούν τα παράλληλα κείμενα.
🕒 Ενδεικτικός χρόνος - ώρες: 2
Ενότητα: Ραψωδίες Δ, Ε, Ζ
Ραψωδία Ζ 369-529
Προτεινόμενη προσέγγιση:
✎Περιληπτική αναδιήγηση των ραψωδιών Δ, Ε, Ζ. Επισήμανση των κύριων σημείων που βοηθούν στην εξέλιξη του μύθου.
☑ Αναλυτική επεξεργασία των στ. Ζ 369-529.
☑ Αξιοποίηση της εικόνας στη σελ. 71
☑ Αξιοποίηση του παράλληλου κειμένου στη σελ. 77.
🕒 Ενδεικτικός χρόνος - ώρες: 3
Ενότητα: Ραψωδίες Η, Θ, Ι
Ραψωδία Ι 225-431
Προτεινόμενη προσέγγιση:
✎ Περιληπτική αναδιήγηση των ραψωδιών Η, Θ, Ι. Επισήμανση των κύριων σημείων που βοηθούν στην εξέλιξη του μύθου.
✎ Ανάγνωση των στ. Ι 225-431. Επισήμανση των κύριων σημείων που βοηθούν στην εξέλιξη του μύθου.
✖ Δε θα διδαχθούν τα παράλληλα κείμενα.
🕒 Ενδεικτικός χρόνος - ώρες: 3
Ενότητα: Ραψωδίες Κ, Λ, Μ, Ν, Ξ, Ο
Προτεινόμενη προσέγγιση:
✎ Περιληπτική αναδιήγηση των ραψωδιών Κ, Λ, Μ, Ν, Ξ, Ο. Επισήμανση των κύριων σημείων που βοηθούν στην εξέλιξη του μύθου.
🕒 Ενδεικτικός χρόνος - ώρες: 1
Ενότητα: Ραψωδία Π 1-100 και 684-867
Προτεινόμενη προσέγγιση:
✎ Περιληπτική αναδιήγηση της ραψωδίας Π. Επισήμανση των κύριων σημείων που βοηθούν στην εξέλιξη του μύθου.
✎ Ανάγνωση των στ. Π 1-100. Επισήμανση των κύριων σημείων που βοηθούν στην εξέλιξη του μύθου.
☑ Αναλυτική επεξεργασία των στ. Π 684-867.
☑ Αξιοποίηση της εικόνας στη σελ. 117.
🕒 Ενδεικτικός χρόνος - ώρες: 3
Ενότητα: Ραψωδίες Ρ, Σ
Ραψωδία Σ 478-616
Προτεινόμενη προσέγγιση:
✎ Περιληπτική αναδιήγηση ραψωδιών Ρ, Σ. Επισήμανση των κύριων σημείων που βοηθούν στην εξέλιξη του μύθου.
✎ Ανάγνωση των στ. Σ 478-616.
☑ Αξιοποίηση του παράλληλου κειμένου της σελ. 127.
🕒 Ενδεικτικός χρόνος - ώρες: 2
Ενότητα: Ραψωδία Τ 1-152
Προτεινόμενη προσέγγιση:
✎ Περιληπτική αναδιήγηση της ραψωδίας Τ. Επισήμανση των κύριων σημείων που βοηθούν στην εξέλιξη του μύθου.
✎ Ανάγνωση των στ. Τ 1-152.
☑ Αξιοποίηση της εικόνας στη σελ. 131.
🕒 Ενδεικτικός χρόνος - ώρες: 1
Ενότητα: Ραψωδίες Υ, Φ, Χ
Ραψωδία Χ 247-394
Προτεινόμενη προσέγγιση:
✎ Περιληπτική αναδιήγηση των ραψωδιών Υ, Φ, Χ. Επισήμανση των κύριων σημείων που βοηθούν στην εξέλιξη του μύθου.
☑ Αναλυτική επεξεργασία των στ. Χ 247-394.
🕒 Ενδεικτικός χρόνος - ώρες: 3
Ενότητα: Ραψωδίες Ψ, Ω
Ραψωδία Ω 468-677
Προτεινόμενη προσέγγιση:
✎ Περιληπτική αναδιήγηση των ραψωδιών Ψ, Ω. Επισήμανση των κύριων σημείων που βοηθούν στην εξέλιξη του μύθου.
☑ Αναλυτική επεξεργασία των στ. Ω 468-677.
🕒 Ενδεικτικός χρόνος - ώρες: 4
Επανάληψη Συνολική θεώρηση του έργου
☑ Αφιερώνεται χρόνος για γενική θεώρηση του έργου του Ομήρου.
🕒 Ενδεικτικός χρόνος - ώρες: 2
Σύνολο προβλεπόμενων διδακτικών ωρών: 35
